Sinds 2024 is de Europese Natuurherstelverordening van kracht. Deze verordening verplicht lidstaten om ecosystemen actief te herstellen en de voortgang daarvan aantoonbaar te monitoren. Voor gemeenten is met name artikel 8 – Herstel van stedelijke ecosystemen relevant.
Dit artikel bevat twee heldere verplichtingen: 1) tot 2030 mag er geen nettoverlies optreden van stedelijk groen, en 2) na 2030 moet stedelijk groen aantoonbaar toenemen, waaronder boomkroonoppervlak. Voor boomkroonoppervlak geldt bovendien dat groei moet worden aangetoond per stedelijk ecosysteemgebied, niet alleen op gemeentelijk of landelijk gemiddelde.
Naar verwachting uiterlijk 1 september 2026 dient Nederland een eerste nationaal natuurherstelplan in bij de Europese Commissie. Gemeenten spelen gaan een sleutelrol spelen hierin: zij beheren, plannen en monitoren het grootste deel van het stedelijk groen en moeten kunnen laten zien we er gebeurt op wijk- en buurtniveau.
Van verplichting naar uitvoerbare monitoring
De verordening roept in de praktijk veel vragen op: hoe tonen we aan dat stedelijk groen niet afneemt? Hoe meten we dit betrouwbaar en meerjarig? En hoe maken we dit inzichtelijk op schaal van wijk, buurt of project?
De kern ligt in gestandaardiseerde, reproduceerbare en landelijk consistente data. Eén van de belangrijkste indicatoren die vanuit Europa wordt gevraagd is boomkroonoppervlak. Dit is op het moment één van de meest robuuste en betaalbare manieren om veranderingen in stedelijk groen structureel te volgen.
De rol van NL Greenlabel
NL Greenlabel ondersteunt gemeenten, provincies, ontwikkelaars en andere partijen bij het meten, monitoren en rapporteren van verplichtingen die voortvloeien uit de Natuurherstelverordening.
We beschikken over landelijk dekkende data voor boomkroonoppervlak. We maken deze data meerjarig vergelijkbaar en kunnen inzichten leveren op wijk- en buurtniveau, maar ook voor gebieden en terreinen. We vertalen de data naar dashboards en rapportages die direct bruikbaar zijn voor beleid, projecten en verantwoording. Deze inzichten worden ontsloten via het Register Duurzame Leefomgeving, waarin prestaties op thema’s als biodiversiteit, klimaatadaptatie en gezondheid samenkomen. Daarmee ontstaat niet alleen inzicht in hoeveel groen er is, maar ook een stevige basis om beleid te onderbouwen en verantwoording af te leggen richting het rijk en Europa.
Meer dan alleen cijfers
Hoewel boomkroonoppervlak een belangrijke indicator is, staat deze nooit op zichzelf. Binnen de methodiek waarmee wij werken wordt kwantitatieve monitoring gecombineerd met aanvullende indicatoren die helpen om de kwaliteit en waarde van de leefomgeving beter te duiden. Zo wordt voorkomen dat gestuurd wordt op cijfers alleen, zonder oog voor samenhang en kwaliteit.
Vooruitkijken
De komende jaren worden landelijke richtlijnen en definities, zoals de afbakening van stedelijke ecosysteemgebieden, verder uitgewerkt. NL Greenlabel volgt deze ontwikkelingen nauwgezet en zorgt ervoor dat data, dashboards en rapportages blijven aansluiten bij nationale en Europese kaders.
Zo helpt NL Greenlabel gemeenten en andere partijen om van Europese verplichtingen een praktisch, uitvoerbaar en inzichtelijk traject te maken.
Wil je invulling geven aan verplichtingen uit de Natuurherstelverordening met NL Greenlabel? Neem contact op.
